هابمد؛ پزشکی با چاشنی زبان
هابمد؛ پزشکی با چاشنی زبان
گرمازدگی شدید یا “Heat Stroke” یکی از خطرناکترین اختلالات مرتبط با گرماست که در صورت عدم درمان سریع میتواند منجر به آسیب دائمی مغز، کلیه، قلب و حتی مرگ شود. این وضعیت بیشتر در روزهای بسیار گرم و مرطوب تابستان دیده میشود و نیازمند مداخله فوری پزشکی است.
گرمازدگی شدید حالتی است که در آن دمای مرکزی بدن به بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد میرسد و مکانیسمهای طبیعی تنظیم دمای بدن (مثل تعریق) دیگر قادر به خنک کردن بدن نیستند. این حالت با اختلال در عملکرد سیستم عصبی مرکزی همراه است و میتواند تهدیدکننده حیات باشد.
✅ دمای بدن بالای ۴۰ درجه سانتیگراد
✅ اختلال هوشیاری (سردرگمی، گیجی، توهم، تشنج یا کما)
✅ خشکی و گرمی پوست (عدم تعریق در نوع کلاسیک)
✅ تهوع، استفراغ
✅ تنفس سریع، ضربان قلب بالا
✅ ضعف عضلانی، گرفتگی عضلات
✅ در موارد شدید: نارسایی ارگانها (مثل کلیه و کبد)
بیشتر در سالمندان، کودکان، بیماران مزمن
در اثر قرارگیری طولانی در محیط گرم و بدون تهویه مناسب
پوست معمولاً خشک و گرم است (عدم تعریق)
در افراد جوان و سالم، بهویژه ورزشکاران و کارگران فعال در گرما
در اثر فعالیت شدید بدنی در هوای گرم
پوست معمولاً مرطوب است (تعریق شدید اولیه)
نوزادان و کودکان
سالمندان
افراد مبتلا به بیماریهای قلبی، دیابت یا چاقی
کسانی که داروهایی مثل دیورتیکها، آنتیکولینرژیکها یا ضدافسردگی مصرف میکنند
ورزشکاران یا کارگران در فضای باز (مثلاً کارگران ساختمانی)
گرمازدگی یک اورژانس پزشکی است. در صورت مشاهده علائم:
فوراً با اورژانس تماس بگیرید (۱۱۵)
فرد را به مکان خنک منتقل کنید
لباسهای اضافی را دربیاورید
با استفاده از حوله خیس، پنکه یا اسپری آب، بدن فرد را خنک کنید
در صورت هوشیار بودن، به آرامی آب خنک بنوشد (اگر بیهوش است، خوراکی ندهید)
درمان قطعی فقط در بیمارستان با مداخلات تخصصی امکانپذیر است.
نوشیدن آب کافی در طول روز
پرهیز از قرارگیری در فضای گرم و بسته، بهویژه در ساعات اوج گرما (۱۰ تا ۱۶)
استفاده از لباسهای نخی و روشن
اجتناب از فعالیتهای شدید در هوای گرم
استفاده از کولر یا فن در محیطهای سربسته
توجه ویژه به سالمندان، کودکان و بیماران مزمن
گرمازدگی یک وضعیت اورژانسی خطرناک است که با افزایش شدید دمای بدن و اختلال عملکرد مغز و سایر ارگانها همراه است. پیشگیری و شناسایی زودهنگام علائم حیاتی است. اگر کسی دچار گرمازدگی شد، باید فوراً خنکسازی آغاز و بیمار به مرکز درمانی منتقل شود.
