سلولیت (Cellulitis) یک عفونت باکتریایی پوست و بافتهای زیر پوستی است که معمولاً قرمزی، تورم، درد و گرما در منطقهی آسیب دیده ایجاد میکند. این بیماری میتواند در هر بخشی از بدن رخ دهد، اما شایعترین مناطق شامل پا، دستها، صورت و بازوها هستند.
علائم و نشانهها
علائمی که احتمال سلولیت را افزایش میدهند عبارتند از:
-
درد، حساسیت و گرمای محل عفونت
-
تورم (ادم) و قرمزی پوست
-
تغییر رنگ پوست: ممکن است پوست نسبت به حالت عادی تیرهتر، صورتی، قرمز یا بنفش شود
-
تاولها یا ضایعات پر از مایع در موارد شدید
-
علائم عمومی مانند تب، لرز، خستگی و احساس ناخوشی
علل سلولیت
باکتریهایی مانند استرپتوکوک (Streptococcus) و استافیلوکوک (Staphylococcus) معمولاً عامل این عفونت هستند. این باکتریها از طریق شکستگی پوست، بریدگی، زخم، خراش، نیش حشرات، گزش حیوان یا حتی پوست خشک ترکخورده وارد پوست میشوند.
عوامل مؤثر در افزایش خطر سلولیت شامل موارد زیراند:
-
سیستم ایمنی ضعیف (دیابت، مصرف داروهای تضعیفکنندهی ایمنی)
-
بیماریهای پوستی مزمن مثل اگزما، عفونت قارچی بین انگشتان پا یا عوارض دیگر پوست
-
چاقی و تورم مزمن در اندامها (lymphedema)
-
سابقه سلولیت قبلی
تشخیص و آزمایشات
-
پزشک پس از معاینهی ظاهری پوست و تاریخچهی بیماری، محل عفونت را بررسی میکند.
-
در موارد شدید یا مشکوک به گسترش عفونت، آزمایش خون برای بررسی شیوع عفونت سیستمیک توصیه میشود.
-
در برخی موارد، کشت پوست یا آزمایش باکتریایی برای تعیین دقیق نوع باکتری مورد نیاز است.

درمان و مراقبت خانگی
-
آنتیبیوتیکها تجویز میشوند؛ معمولاً به صورت خوراکی. در موارد شدید ممکن است نیاز به آنتیبیوتیک داخل وریدی باشد.
-
استراحت، بالا نگه داشتن عضو مبتلا برای کاهش تورم، استفاده از کمپرس گرم برای تخفیف درد و تورم.
-
داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) برای کاهش درد و التهاب.
-
مراقبت از پوست اطراف زخم: تمیز نگه داشتن زخم، پوشاندن آن با باند استریل، جلوگیری از ورود باکتریها.
پیشگیری از سلولیت
-
مراقبت از زخمها و خراشها: شستوشو با صابون و آب، استفاده از پماد ضدعفونیکننده، بستن با پانسمان مناسب.
-
حفظ بهداشت پوست: تمیزی، مرطوب نگه داشتن پوست به ویژه در مناطقی که ترک یا خشکی دارد.
-
کنترل بیماریهای زمینهای مانند دیابت و مشکلات گردش خون.
-
اجتناب از شرایطی که پوست را تحریک میکند یا آسیب میرساند.
چه وقتی باید به پزشک مراجعه کرد
-
اگر علائم طی چند روز بهبودی نیابند یا بدتر شوند.
-
اگر عفونت به سرعت پخش شود یا پوست اطراف زخم قرمزتر و متورمتر شود.
-
در صورت تب بالا، احساس لرز، درد زیاد یا علائم عمومی ناخوشی.
-
اگر در دستهی پرخطر هستید (دیابت، ضعف ایمنی، اختلال گردش خون).