چرا دفعات مراقبت از زخم مهم است
زخمها میتوانند بهسرعت تغییر کنند و حتی در صورت بهظاهر بهتر شدن، مشکلات پنهان مانند عفونت یا بافت مرده در زیر پانسمان شکل بگیرند. بررسی منظم زخم و تغییر پانسمان بهموقع به بهبود سریعتر، کاهش خطر عفونت و جلوگیری از عوارض جدی کمک میکند.
چند بار باید پانسمان را تغییر داد؟
هیچ فرمول واحدی برای همه زخمها وجود ندارد و دفعات تعویض وابسته به نوع زخم، میزان ترشحات، سطح آلودگی و نوع پانسمان است. بهطور کلی میتوان این اصول را در نظر گرفت:
-
برای زخمهای سطحی و غیرعفونی، تعویض پانسمان معمولاً هر ۱ تا ۳ روز یکبار انجام میشود، مشروط بر اینکه پانسمان کثیف یا خیس نشده باشد.
-
اگر زخم دارای ترشحات زیاد باشد یا پانسمان سریعاً اشباع شود، باید بهصورت روزانه یا حتی چند بار در روز تعویض و تمیز شود.
-
در زخمهایی که کمتر ترشح دارند و شرایط پایدار دارند، پانسمانهای مخصوص میتوانند تا ۵–۷ روز بدون نیاز به تعویض باقی بمانند، به شرطی که پانسمان سالم باشد.
مواردی که نیاز به تعویض فوری پانسمان دارند
در شرایط زیر باید پانسمان زخم را فوراً تغییر داد:
-
پانسمان خیس یا کثیف شده است
-
ترشحات از زیر پانسمان نشت کردهاند
-
بوی نامطبوع یا افزایش درد در محل زخم دیده میشود
-
قرمزی، تورم یا علائم عفونت در اطراف زخم ظاهر شده است
زمانی که زخم نیاز به مراقبت تخصصی دارد
برخی زخمها مانند زخمهای مزمن، زخمهای عفونی یا زخمهای عمیق نیاز به ارزیابی و مراقبت منظم توسط تیم درمانی دارند. در این موارد ممکن است مراجعه به مرکز تخصصی زخم ۱ تا ۳ بار در هفته توصیه شود تا وضعیت پیشرفت بهبود بررسی و درمانهای تخصصی مانند دبریدمان یا پانسمانهای پیشرفته انجام شود.
نکات تکمیلی برای مراقبت از زخم
علاوه بر دفعات تعویض پانسمان، نکات زیر نیز در روند درمان اهمیت دارند:
-
زخم باید هنگام هر تعویض پانسمان تمیز و ضدعفونی شود.
-
بررسی روزانه جهت تشخیص علائم عفونت، افزایش درد یا ترشح غیرطبیعی به بهبود کمک میکند.
-
دفعات تعویض پانسمان باید با توجه به توصیه پزشک یا پرستار و شرایط زخم تنظیم گردد.
نتیجهگیری
هیچ برنامهٔ ثابت جهانی برای تغییر پانسمان زخم وجود ندارد، اما بهطور معمول بین ۱ تا ۳ بار در هفته برای زخمهای ساده و روزانه یا بیشتر برای زخمهای دارای ترشحات زیاد یا عفونی در نظر گرفته میشود. تجویز نهایی باید بر اساس نوع زخم، میزان ترشح، علائم بالینی و نظر متخصصین باشد تا بهترین نتیجهٔ درمانی حاصل شود.