پنی‌سیلین: انواع، کاربردها و عوارض جانبی

پنی‌سیلین چیست؟

پنی‌سیلین گروهی از آنتی‌بیوتیک‌ها است که برای درمان عفونت‌های باکتریایی استفاده می‌شود. این داروها با تخریب دیواره سلولی باکتری‌ها، آن‌ها را از بین می‌برند. پنی‌سیلین‌ها زیرمجموعه‌ای از آنتی‌بیوتیک‌های بتا-لاکتام هستند و به صورت خوراکی (قرص یا شربت) و تزریقی (داخل وریدی) در دسترس‌اند.

کاربردهای پنی‌سیلین

پزشکان از پنی‌سیلین برای درمان عفونت‌های باکتریایی مختلفی استفاده می‌کنند، از جمله:

• گلودرد استرپتوکوکی

• عفونت‌های گوش میانی

• عفونت‌های ادراری

• ذات‌الریه

• عفونت‌های استافیلوکوکی

• مننژیت

• عفونت‌های سالمونلا

• سیفلیس

• سوزاک

• بیماری لایم

• عفونت‌های دندانی

انواع

پنی‌سیلین‌ها به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

1. پنی‌سیلین‌های طبیعی

• پنی‌سیلین G: تزریقی و برای درمان سیفلیس، مننژیت و گلودرد استرپتوکوکی استفاده می‌شود.

• پنی‌سیلین V: خوراکی و برای درمان عفونت‌های خفیف‌تر مانند گلودرد و عفونت‌های پوستی کاربرد دارد.

2. پنی‌سیلین‌های نیمه‌سنتتیک

• پنی‌سیلین‌های مقاوم به پنی‌سیلیناز: مانند نافسیلین و اگزاسیلین، برای درمان عفونت‌های استافیلوکوکی مقاوم استفاده می‌شوند.

• آمینوپنی‌سیلین‌ها: مانند آموکسی‌سیلین و آمپی‌سیلین، برای درمان عفونت‌های گوش، ادراری و تنفسی کاربرد دارند.

• پنی‌سیلین‌های با طیف گسترده: مانند پیپراسیلین، برای درمان عفونت‌های مقاوم مانند سودوموناس آئروژینوزا استفاده می‌شوند.

3. ترکیبات پنی‌سیلین با مهارکننده‌های بتا-لاکتاماز

برای افزایش اثربخشی، پنی‌سیلین‌ها با داروهایی مانند کلاوولانیک اسید ترکیب می‌شوند تا در برابر باکتری‌های مقاوم مؤثرتر باشند.

عوارض جانبی

عوارض شایع مصرف شامل:

• حالت تهوع و استفراغ

• اسهال

• واکنش‌های آلرژیک مانند راش پوستی یا کهیر

• در موارد نادر، واکنش‌های شدید آلرژیک (آنافیلاکسی)Cleveland Clinic

آلرژی 

اگر سابقه آلرژی به پنی‌سیلین دارید، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید. در برخی موارد، تست‌های آلرژی یا درمان حساسیت‌زدایی ممکن است توصیه شود.

نکات مهم در مصرف 

• دوره درمان را کامل کنید، حتی اگر علائم بهبود یافته‌اند.

• دارو را طبق دستور پزشک مصرف کنید.

• در صورت بروز علائم آلرژیک، فوراً به پزشک مراجعه کنید.