انسداد روده بر اثر خرمالو چیست؟
خرمالو میوه محبوب پاییزی است، اما مصرف زیاد آن – بهویژه بهصورت نارس یا ناشتا – میتواند باعث تشکیل تودههای سفت در معده و روده شود. این تودهها که به آنها «بزوآر» گفته میشود، گاهی آنقدر بزرگ میشوند که مسیر روده را میبندند و موجب انسداد روده میگردند. اگرچه این عارضه شایع نیست، اما در صورت بروز میتواند خطرناک باشد و نیاز به درمان فوری دارد.
چرا خرمالو باعث انسداد روده میشود؟
ویژگیهای زیر در خرمالو احتمال انسداد را افزایش میدهد:
۱) تانن بالا (بهویژه در خرمالوی نارس)
تاننها با اسید معده واکنش میدهند و باعث چسبیدن و سفت شدن محتویات معده میشوند.
۲) فیبر نامحلول زیاد
فیبر خرمالو در برخی افراد بهویژه کسانی که آب کافی مصرف نمیکنند، به تودههای سفت تبدیل میشود.
۳) خوردن زیاد خرمالو در مدت کوتاه
مصرف پشتسرهم چند خرمالو، احتمال تشکیل بزوآر را بالا میبرد.
۴) بیماریها یا شرایط زمینهای
-
سابقه جراحی معده
-
کاهش حرکات روده
-
دیابت
-
مشکلات دندان و خوب نجویدن غذا
علائم انسداد روده ناشی از خرمالو
شدت علائم میتواند از خفیف تا شدید متغیر باشد:
-
درد شکمی مداوم یا کولیکی
-
تهوع و استفراغ
-
نفخ شدید
-
یبوست یا عدم دفع گاز
-
احساس پری معده بعد از خوردن مقدار کمی غذا
-
بیاشتهایی
-
گاهی وجود توده قابل لمس در شکم
اگر درد شدید، استفراغ مداوم یا قطع کامل دفع دارید، باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
انسداد روده چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشک معمولاً مراحل زیر را انجام میدهد:
۱) شرح حال و معاینه شکم
برای بررسی درد، صداهای روده و نشانههای انسداد.
۲) تصویربرداری
-
سیتیاسکن (CT) بهترین روش برای تشخیص انسداد و مشاهده بزوآر
-
عکس ساده شکم برای بررسی سطح مایع-هوا
-
در برخی موارد، آندوسکوپی برای مشاهده توده در معده
۳) آزمایش خون
برای ارزیابی التهاب، کمآبی و اختلالات الکترولیتی.

روشهای درمان انسداد روده ناشی از خرمالو
نوع درمان به اندازه بزوآر و شدت انسداد بستگی دارد.
۱) درمانهای غیرجراحی (در موارد خفیف تا متوسط)
-
مایعات وریدی
-
کاهش مصرف خوراکی
-
داروهای کاهنده اسید
-
گاهی استفاده از آنزیمها یا مواد حلکننده بزوآر زیر نظر پزشک
-
خارج کردن توده از طریق آندوسکوپی
در بیشتر موارد، آندوسکوپی میتواند بزوآر خرمالویی را خرد کرده و بدون جراحی خارج کند.
۲) درمان جراحی
وقتی توده بسیار بزرگ باشد یا انسداد کامل ایجاد شده باشد، جراحی ضرورت پیدا میکند. این روش امروزه کمتر مورد نیاز است اما در موارد شدید کاربرد دارد.
چگونه از انسداد روده بر اثر خرمالو پیشگیری کنیم؟
-
خرمالوی نارس را مصرف نکنید.
-
در خوردن خرمالو زیادهروی نکنید.
-
همراه با خوردن خرمالو آب کافی بنوشید.
-
اگر سابقه جراحی معده یا مشکلات حرکتی روده دارید، با احتیاط مصرف کنید.
-
خرمالو را خوب بجوید.
چه کسانی بیشتر در معرض خطرند؟
-
سالمندان
-
افرادی با دندانهای نامناسب یا مشکل در جویدن
-
بیماران دیابتی
-
افراد با سابقه جراحی معده
-
کسانی که عادت به خوردن مقدار زیاد خرمالو دارند
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر بعد از خوردن خرمالو دچار یکی از علائم زیر شدید:
-
درد شکم که بیش از چند ساعت ادامه دارد
-
استفراغ مکرر
-
نفخ شدید
-
نداشتن دفع یا گاز
-
تب یا ضعف
این علائم میتواند نشانه انسداد روده یا تشکیل بزوآر باشد و نیاز به ارزیابی فوری دارد.
جمعبندی
انسداد روده بر اثر خرمالو یک مشکل نادر اما مهم است. خرمالوی نارس یا مصرف زیاد این میوه میتواند باعث تشکیل تودههای سفت در دستگاه گوارش شود. شناخت علائم و مراجعه بهموقع به پزشک میتواند از عوارض جدی جلوگیری کند. با مصرف متعادل خرمالو و رعایت نکات ساده، احتمال بروز این مشکل تقریباً به صفر میرسد.